Trang chủ » Cẩm Nang Du Lịch Quảng Trị » Tượng Đài Mẹ Suốt dáng đứng bất khuất bên dòng Nhật Lệ

Tượng Đài Mẹ Suốt dáng đứng bất khuất bên dòng Nhật Lệ

Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày của phố phường Đồng Hới, có một hình ảnh vẫn bền bỉ ở đó, lặng im mà không hề mờ nhạt. Đó là Tượng đài Mẹ Suốt, công trình mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa và cả chiều sâu cảm xúc của người dân Quảng Bình cũ (Nay sáp nhập thành tỉnh Quảng Trị).

Chỉ cần một lần đứng trước tượng đài, nhìn dáng Mẹ chèo đò bên dòng Nhật Lệ, nhiều du khách sẽ hiểu vì sao người Đồng Hới luôn dành cho nơi này một sự trân trọng đặc biệt. Đó không chỉ là một bức tượng, mà là hình bóng của lòng yêu nước, của sự hy sinh lặng thầm và của khí chất người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Với tôi, nếu muốn cảm nhận sâu sắc hơn về Đồng Hới, ngoài biển đẹp, đồ ăn ngon hay phố xá yên bình thì Tượng đài Mẹ Suốt là một nơi rất nên ghé.

Tượng đài Mẹ Suốt ở đâu?

Tượng đài Mẹ Suốt tọa lạc trên đường Quách Xuân Kỳ, Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (Trước sáp nhập là tỉnh Quảng Bình), ngay bên bờ sông Nhật Lệ thơ mộng. Đây là vị trí rất đẹp và cũng rất giàu ý nghĩa, bởi chính dòng sông này từng chứng kiến biết bao chuyến đò sinh tử của Mẹ trong thời chiến.

Công trình được xây dựng từ năm 1980 và chính thức khánh thành vào năm 2003. Ngày nay, nơi đây đã trở thành một trong những điểm đến giàu giá trị lịch sử nhất ở Đồng Hới, thường được du khách ghé thăm khi muốn tìm hiểu về con người và tinh thần dũng cảm của thế hệ đi trước.

Điều tôi rất thích ở địa điểm này là dù nằm ngay trong trung tâm thành phố, khá thuận tiện để tham quan, nhưng không gian quanh tượng đài vẫn giữ được sự trang nghiêm và tĩnh lặng. Chỉ cần đi ngang qua thôi, nhiều người cũng sẽ tự nhiên đi chậm lại và ngước nhìn.

Mẹ Suốt là ai mà người dân luôn nhắc bằng tất cả sự kính yêu?

“Mẹ Suốt” là cách gọi thân thương mà người dân dành cho nữ anh hùng Nguyễn Thị Suốt, một người phụ nữ bình dị nhưng đã sống một cuộc đời phi thường.

Mẹ sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (nay là Phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị). Xuất thân là một người phụ nữ lao động chân chất làng chài, Mẹ gắn bó với nghề chèo đò từ rất sớm. Có lẽ cũng chính vì thế mà khi chiến tranh ập đến, Mẹ đã chọn cách cống hiến bằng chính đôi tay quen chèo lái của mình.

Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ năm 1964, Quảng Bình trở thành một trong những trọng điểm bị đánh phá ác liệt. Trong hoàn cảnh ấy, khi đã ngoài 60 tuổi, Mẹ Suốt vẫn không lùi bước. Mẹ tình nguyện chèo đò đưa bộ đội, cán bộ, thương binh, dân công và cả vũ khí vượt qua sông Nhật Lệ giữa mưa bom, bão đạn.

Nghĩ đến điều đó, thật sự tôi luôn thấy biết ơn và kính phục. Một người mẹ ở tuổi đáng lẽ được nghỉ ngơi, vậy mà vẫn ngày ngày đối mặt với hiểm nguy để giữ cho mạch giao thông không bị đứt gãy, để những chuyến qua sông vẫn tiếp diễn trong những thời khắc sống còn của đất nước.

Người ta ước tính, chỉ trong một năm, Mẹ đã thực hiện khoảng 1.400 chuyến đò. Đó không chỉ là những con số. Đó là 1.400 lần đối diện cái chết, 1.400 lần đặt sự an toàn của người khác lên trước chính mình.

Năm 1967, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động trong ngành Giao thông vận tải thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Đến năm 1968, trong một trận oanh tạc ác liệt của địch tại bến đò Bảo Ninh, Mẹ đã anh dũng hy sinh.

Cho đến hôm nay, cái tên Mẹ Suốt vẫn không chỉ sống trong sách sử, mà còn sống rất rõ trong ký ức, trong niềm tự hào và trong tình cảm của người dân xứ Quảng.

Vì sao Tượng đài Mẹ Suốt được dựng lên?

Tượng đài được xây dựng để tưởng niệm tri ân công lao của Mẹ Suốt nói riêng và những người mẹ Việt Nam anh hùng nói chung.

Nơi Mẹ từng chèo đò năm xưa đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời của Đồng Hới trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Việc dựng tượng đài chính là cách để người dân Quảng Bình bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, sự ngưỡng mộ chân thành đối với người mẹ anh hùng của quê hương.

Nhưng vượt lên trên ý nghĩa tưởng niệm, công trình này còn mang giá trị giáo dục rất lớn. Nó nhắc thế hệ hôm nay rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Mỗi tấc đất bình yên của Đồng Hới hôm nay đều từng được đánh đổi bằng máu, nước mắt và sự hy sinh của biết bao con người bình dị như Mẹ Suốt.

Tượng đài được dựng cách cầu Nhật Lệ khoảng 1 km, trên tuyến đường khá đẹp và dễ di chuyển. Sau khi khánh thành vào năm 2003, nơi đây dần trở thành một điểm dừng chân không thể thiếu với nhiều du khách khi đến Đồng Hới, đặc biệt là những ai yêu thích khám phá chiều sâu văn hóa, lịch sử của vùng đất này.

Khám phá kiến trúc Tượng đài Mẹ Suốt

Điều khiến nhiều người ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên là thần thái của bức tượng.

Tác phẩm do nhà điêu khắc Phan Đình Tiến thực hiện, được đặt ở vị trí rất đẹp bên tả ngạn sông Nhật Lệ, gần chợ Đồng Hới. Tượng cao khoảng 7 mét tính cả phần bệ, đứng sừng sững giữa trời, tạo cảm giác vừa gần gũi vừa uy nghiêm.

Hình ảnh Mẹ được khắc họa trong tư thế tay nắm chắc mái chèo, đầu ngẩng cao, ánh nhìn hướng thẳng ra phía dòng sông. Trên vai Mẹ là một mảnh vải như đang tung bay trong gió, tạo nên cảm giác rất sống động, như thể Mẹ vẫn đang sẵn sàng bước vào một chuyến đò giữa chiến trường năm nào.

Tôi từng ghé nơi này vào cuối buổi chiều, đúng lúc nắng đang đổ vàng lên mặt sông. Ánh sáng khi ấy phủ lên tượng đài một gam màu rất đặc biệt, hiên ngang đầy khí phách . Đó là khoảnh khắc khiến người ta không chỉ “ngắm tượng”, mà thật sự muốn đứng yên thêm một chút để cảm nhận.

Ở phần chân tượng, các chi tiết điêu khắc cũng được thể hiện rất giàu tính biểu tượng. Một bên là sóng gió, bom đạn, một bên là hình ảnh bộ đội, dân công, thương binh, thanh niên xung phong, những con người từng được Mẹ chở qua sông trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Tổng thể công trình không quá cầu kỳ, nhưng càng nhìn càng thấy sâu. Cái hay của tượng đài này không nằm ở sự phô trương, mà ở khí chất.

Những giá trị còn ở lại theo năm tháng của Tượng đài Mẹ Suốt

Biểu tượng tinh thần của người Quảng Bình

Với người dân Quảng Bình, Mẹ Suốt không chỉ là một nhân vật lịch sử. Mẹ là một phần hồn cốt của quê hương.

Hình ảnh người mẹ chèo đò giữa bom đạn đã trở thành biểu tượng cho sự gan góc, bền bỉ, can trường của con người vùng đất “gió Lào cát trắng”. Ở Mẹ có sự cứng cỏi của một người phụ nữ miền Trung, nhưng đồng thời cũng có sự dịu dàng, hy sinh rất đỗi quen thuộc của người mẹ Việt Nam.

Tôi nghĩ chính vì vậy mà tượng đài này không bao giờ là một công trình “để ngắm cho biết”. Nó là nơi để nhớ, để biết ơn, để mỗi lần đi ngang qua, người Đồng Hới lại thấy lòng yêu nước dâng trào.

Ngày nay, nơi đây thường được chọn làm địa điểm tổ chức các hoạt động dâng hương, tưởng niệm, tri ân, đặc biệt vào những dịp kỷ niệm lớn. Với nhiều người, đó còn là một không gian mang yếu tố tâm linh, nơi người ta tìm đến không chỉ để tham quan, mà còn để bày tỏ sự thành kính với những thế hệ đi trước.

Một khoảng lặng thiêng liêng giữa lòng Đồng Hới

Đồng Hới bây giờ đã khác xưa rất nhiều. Phố xá ngày càng khang trang, sôi động và trẻ trung hơn. Nhưng giữa tất cả nhịp phát triển ấy, Tượng đài Mẹ Suốt vẫn như một khoảng lặng đẹp và cần thiết.

Có những nơi khiến người ta vui vẻ, có những nơi khiến người ta hào hứng. Còn nơi này lại khiến người ta trầm lại.

Buổi chiều ở khu vực tượng đài là lúc tôi thích nhất. Gió từ sông Nhật Lệ thổi lên rất dịu, ánh nắng cuối ngày phủ một lớp vàng mỏng lên mặt tượng, lên dòng nước và cả khoảng không gian quanh đó. Không khí lúc ấy có gì đó rất riêng, bình yên nhưng không hề nhạt nhòa, mà ngược lại, rất sâu và rất có hồn.

Đứng trước hình ảnh Mẹ với tay chèo vững chãi, mắt nhìn xa xăm mà kiên định, nhiều du khách thường có cảm giác như đang chạm vào một phần rất thật của lịch sử. Không cần phải nói quá nhiều, nơi này tự nó đã đủ sức kể chuyện.

Nếu đi Đồng Hới mà chỉ tìm biển đẹp hay quán ăn ngon, chuyến đi vẫn vui. Nhưng nếu dành thêm chút thời gian ghé Tượng đài Mẹ Suốt, tôi tin hành trình ấy sẽ có thêm một lớp cảm xúc lắng đọng hơn và đáng nhớ hơn.

Ghé Tượng đài Mẹ Suốt xong, nhớ đi bộ qua chợ Đồng Hới để cảm nhận trọn vẹn nhịp sống địa phương

Một điểm rất tiện là từ tượng đài, du khách chỉ cần đi bộ một đoạn ngắn là có thể đến chợ Đồng Hới , khu chợ dân sinh quen thuộc và cũng là nơi phản ánh khá rõ nhịp sống đời thường của người bản địa.

Chợ nằm cách tượng đài chỉ khoảng 100 mét, hoạt động từ khoảng 5h sáng đến 18h chiều. Nếu muốn cảm nhận rõ nhất không khí địa phương, tôi thường khuyên du khách nên ghé chợ vào buổi sáng. Khi đó, chợ đông vui, hải sản mới lên bờ còn rất tươi, không khí mua bán rộn ràng mà vẫn rất mộc mạc.

Nguồn hải sản ở đây khá phong phú, từ tôm, cua, ghẹ cho đến nhiều loại cá biển tươi ngon. Ngoài ra, du khách cũng có thể tìm mua các món đặc sản khô để mang về như mực khô, cá khô, các loại mắm, hay một số đặc sản quen thuộc của Quảng Bình như khoai deo, bánh tráng….

Nếu đi đúng khung giờ, bạn còn có thể tranh thủ thưởng thức vài món ăn dân dã rất đáng thử như cháo canh, bánh bèo, bánh ít, chè … Những món ấy có thể không quá cầu kỳ, nhưng lại mang đúng cái hồn ẩm thực miền Trung, đậm đà, chân chất, ăn một lần là nhớ mãi.

Tôi luôn thấy thú vị khi giới thiệu cho du khách lịch trình kiểu nà ghé tượng đài để chạm vào lịch sử, rồi bước sang chợ để hòa mình vào đời sống thường ngày. Chỉ trong một quãng ngắn thôi, bạn sẽ thấy Đồng Hới vừa thiêng liêng, vừa gần gũi mộc mạc.

Ghé thăm Tượng đài Mẹ Suốt, du khách được nhìn thấy một công trình nghệ thuật đẹp bên dòng Nhật Lệ, và còn có cơ hội lắng nghe câu chuyện về lòng dũng cảm, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của một người mẹ thời chiến đã sống trọn vẹn cho quê hương, đất nước.

Dù thời gian có trôi, Đồng Hới có đổi thay, thì hình ảnh Mẹ Suốt vẫn sẽ luôn ở đó như một lời nhắc dịu dàng nhưng sâu sắc về cội nguồn, về lịch sử, và về những con người anh dũng đã góp phần làm nên hòa bình hôm nay. Nếu có dịp đến Đồng Hới, tôi thật lòng mong bạn đừng bỏ qua nơi này. Đây là một cuộc hành trình trở về với cội nguồn, là lúc ta soi mình vào gương soi của lịch sử để sống tốt hơn.