Trang chủ » Cẩm Nang Du Lịch Quảng Trị » Thành Cổ Đồng Hới – Điểm dừng chân cho những tâm hồn yêu lịch sử

Thành Cổ Đồng Hới – Điểm dừng chân cho những tâm hồn yêu lịch sử

Có một địa danh du lịch ở Đồng Hới khiến tôi luôn muốn dừng chân thật lâu mỗi lần dẫn khách đi qua, đó chính là Thành Cổ Đồng Hới. Nằm ngay trung tâm Phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (Tỉnh Quảng Bình trước sáp nhập), giữa nhịp sống hiện đại thành cổ hiện lên trầm mặc, thẫm đượm mồ hôi, máu và cả khí phách của tiền nhân. Mỗi viên gạch, mỗi đoạn tường rêu phong đều mang trong mình hơi thở của lịch sử từ thời Trịnh – Nguyễn phân tranh, cho đến những năm tháng chiến tranh khốc liệt sau này.

Đôi nét về Thành Cổ Đồng Hới

Thành Cổ Đồng Hới được xây dựng trên vùng đất chiến lược, nơi từng là tuyến phòng thủ quan trọng trên con đường xuyên Việt, phía Đông giáp với sông và cửa biển Nhật Lệ giữ vai trò vừa tiếp ứng vừa chặn đánh các cuộc tiến công đường thủy từ phía biển.

Đứng ở đây, tôi thường giới thiệu cho du khách nghe về lịch sử hình thành của thành. Những ngày đầu thành được đắp bằng đất dưới thời vua Gia Long (1812) trên mảnh đất năm xưa chúa Nguyễn Phúc Nguyên cho dựng luỹ Trấn Ninh (hay còn gọi là luỹ Đào Duy Từ – 1631) và đồn Động Hải (1774). Dưới triều vua Minh Mạng (1824) đã cho xây dựng lại thành bằng gạch vồ. Điều khiến nhiều người thích thú là kỹ thuật xây dựng rất đặc biệt: gạch nung già, kết dính bằng mật mía trộn cát. Nghe thì mộc mạc, nhưng lại bền bỉ đến kinh ngạc. Những bức tường gạch đỏ sậm không cần tô trát, cứ thế đứng vững qua bao mùa nắng gió, bom đạn. Dưới ánh nắng vàng rực của miền Trung, những bức tường thành như rực cháy lên sức sống mãnh liệt.

Thành cổ Đồng Hới được thiết kế theo phong cách Vauban (Pháp) với bố cục hình “mũi khế” 8 múi. Đây là kiểu kiến trúc quân sự tối ưu để quan sát và phòng thủ, vừa mang tính thẩm mỹ, vừa thể hiện tư duy quân sự sắc bén của thời bấy giờ. Những cổng thành, vọng gác, hào nước… tất cả đều được tính toán kỹ lưỡng để tạo thành một pháo đài vững chắc. 

Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất không phải là kiến trúc, mà là những câu chuyện đã từng diễn ra nơi đây. Thành Đồng Hới đã chứng kiến những cuộc chiến khốc liệt, những lần chống trả kiên cường của quân và dân Quảng Bình. Từ phong trào Cần Vương đến hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nơi này đã in dấu biết bao máu, mồ hôi và lòng quả cảm. Có những đoạn tường đã bị bom đạn tàn phá, nhưng chính sự không trọn vẹn ấy lại làm cho thành trở nên chân thực và thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Điểm đến không thể bỏ qua

Mỗi lần đưa khách đi dạo quanh thành, tôi luôn khuyên họ hãy bước chậm lại một chút. Không chỉ để ngắm nhìn những bức tường cổ kính hay những cổng thành uy nghi, mà còn để lắng nghe, lắng nghe gió thổi qua những lớp rêu, lắng nghe dòng Nhật Lệ lặng lẽ trôi bên cạnh, và lắng nghe cả những câu chuyện của quá khứ đang thì thầm.

Một điều mà tôi rất thích ở Thành Cổ Đồng Hới là sự giao hòa giữa lịch sử và thiên nhiên. Từ trên thành nhìn ra, sông Nhật Lệ hiện lên hiền hòa, biển ở phía xa xanh thẳm, tất cả tạo nên một khung cảnh vừa hùng tráng vừa thơ mộng. Nhiều du khách của tôi đã bất ngờ khi thấy một di tích chiến tranh lại có thể yên bình đến vậy.

Ngày nay, dù không còn nguyên vẹn như xưa, Thành Cổ Đồng Hới vẫn giữ được giá trị đặc biệt là biểu tượng của tinh thần kiên cường của con người Quảng Bình xưa. Với tôi, mỗi lần quay lại đây là một lần được nhắc nhớ về cội nguồn, về những thế hệ đã hy sinh để gìn giữ mảnh đất này.

Nếu bạn có dịp du lịch Quảng Trị, đừng chỉ chinh phục những hang động triệu năm hay tắm biển. Hãy dành chút thời gian đi dạo quanh hào thành rộng thênh thang, chạm tay vào lớp gạch cũ, bạn sẽ cảm nhận được hơi ấm của quá khứ, của những thế hệ đi trước đã ngã xuống để giữ lấy màu xanh cho dòng Nhật Lệ hôm nay.