Du xuân Quảng Trị ghé thăm Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang

Mỗi độ xuân về, Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang (xã Triệu Phong, Quảng Trị) trở thành điểm du xuân nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm vốn có. Từ sáng sớm mùng Một Tết, người dân đã nô nức về chùa xin xăm, xếp hàng trật tự trong không khí thành kính. Du khách thập phương đến vãn cảnh, lắng nghe tiếng chuông ngân vang giữa tiết trời đầu năm, gửi gắm ước mong bình an. Một nét rất riêng của vùng quê Triệu Phong là nhánh chè xanh bán trước cổng chùa nhiều người mua về như mang theo một cành lộc xuân. Ngoài ra, việc xin chữ, cầu an hay đọc kinh kệ khiến chuyến du xuân Quảng Trị thành hành trình tìm về sự an tĩnh trong tâm hồn.

Dấu ấn lịch sử từ thuở mở cõi

Ngược dòng thời gian về năm 1739, dưới thời vua Lê Ý Tông, Hòa thượng Tu Pháp Chí Khả đã đặt những viên gạch đầu tiên khởi dựng nên am nhỏ mang tên Tịnh Nghiệp. Trải qua biến thiên lịch sử, dấu mốc đáng nhớ nhất là khi Chúa Nguyễn Phúc Khoát dừng chân viếng chùa. Cảm mến cảnh sắc thanh tịnh và uy tín của chốn già lam trong lòng dân chúng, Chúa đã ngự bút đề năm chữ “Sắc tứ Tịnh Quang Tự”, ban tặng bảng sơn son thếp vàng. Từ đó, tên gọi Sắc Tứ Tịnh Quang gắn liền với ngôi chùa cho đến hôm nay. Năm 1991, chùa được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích cấp quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt về lịch sử và văn hóa của nơi đây.

Nếu nhìn rộng hơn trong bối cảnh xứ Đàng Trong buổi đầu mở cõi, Sắc Tứ Tịnh Quang là một trong những ngôi tổ đình xuất hiện rất sớm và có ảnh hưởng sâu đậm đến đời sống Phật giáo địa phương. Không chỉ là nơi tu học của nhiều thế hệ tăng ni, chùa còn là điểm tựa tinh thần cho bao lớp cư dân từ thuở chúa Nguyễn Hoàng vào Nam lập nghiệp cho đến hiện tại.

Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang

Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang

Nét kiến trúc độc đáo

Điều khiến du khách thích thú khi bước vào chùa không chỉ nằm ở câu chuyện lịch sử, mà còn ở vẻ đẹp hài hòa của cảnh quan và kiến trúc. Lối vào chùa được tô điểm bởi hồ nước nhỏ rợp bóng hoa súng. Vào mùa nở rộ, những bông hoa vươn mình trên mặt nước tạo nên một khung cảnh dịu dàng, gợi cảm giác thanh sạch và an nhiên. Mỗi lần đứng ở đây cùng du khách, tôi luôn thấy lòng mình chậm lại, như được gột rửa sau những bộn bề thường nhật.

Qua cổng tam quan hai tầng, mọi ồn ào của phố thị dường như bị bỏ lại sau lưng không gian tĩnh lặng của cửa Phật mở ra. Chùa mang dáng dấp kiến trúc truyền thống với mái chồng diêm hai tầng tám mái, những đường nét cong vút mềm mại. Trên mái là các họa tiết rồng được chạm trổ công phu, thể hiện tay nghề tinh xảo của nghệ nhân xưa. Chính điện rộng rãi, bề thế với chiều sâu hơn 30 mét, bên trong tôn trí pho tượng Phật Thích Ca bằng đồng nặng 2,7 tấn, được đúc vào năm 1997. Tiếng trống lớn bằng da trâu, mỗi khi vang lên trong những dịp lễ, tạo nên âm hưởng trầm hùng, lan tỏa khắp không gian linh thiêng.

Vẻ đẹp hài hòa của cảnh quan và kiến trúc

Vẻ đẹp hài hòa của cảnh quan và kiến trúc

Triết lý “Bốn con khỉ đá”

Một chi tiết độc đáo mà tôi luôn thích giới thiệu cho khách tham quan là hình tượng bốn con khỉ đá trong khuôn viên chùa. Mỗi con mang một dáng vẻ riêng: con bịt miệng, con che mắt, con bịt tai và con cuối cùng chắp tay tụng niệm. Ba hình tượng đầu nhắc nhở con người biết tiết chế lời nói, chọn lọc điều nghe và giữ gìn ánh nhìn để nuôi dưỡng tâm tính. Con khỉ thứ tư sáng tạo riêng của chùa,  tượng trưng cho sự tĩnh lặng nội tâm, khuyến khích con người biết dừng lại để chiêm nghiệm và sống có ích cho đời. Mỗi lần kể câu chuyện này, tôi thường thấy ánh mắt du khách ánh lên sự thích thú và suy ngẫm.

Cây nêu được dựng lên trước khuôn viên chùa

Cây nêu được dựng lên trước khuôn viên chùa

Qua bao thăng trầm, Sắc Tứ Tịnh Quang vẫn là chốn linh thiêng mà người dân gửi gắm niềm tin và ước nguyện. Nhiều vị tu sĩ xem nơi đây như đất tổ, còn với cộng đồng địa phương, chùa là một phần không thể tách rời của đời sống văn hóa. Vào các dịp lễ, Tết, dòng người về chùa dâng hương, cầu an tạo nên một không khí trang nghiêm mà ấm áp tình người.

Phật giáo với tinh thần từ bi và trí tuệ đã góp phần nuôi dưỡng những giá trị chân – thiện – mỹ trong đời sống. Vì thế, ngôi chùa không chỉ là công trình kiến trúc cổ kính mà còn là điểm tựa tinh thần bền vững cho bao thế hệ. Với riêng tôi, mỗi lần đưa đoàn khách du lịch Quảng Trị đến Sắc Tứ Tịnh Quang là một lần thêm tự hào về quê hương. Tôi chắc rằng, bất cứ ai đặt chân đến đây cũng sẽ cảm nhận được vẻ đẹp an lành và chiều sâu văn hóa mà ngôi cổ tự đã gìn giữ suốt hàng trăm năm.